PHỤC HỒI CHỨC NĂNG, LUYỆN TẬP THỂ LỰC VÀ ÂM NGỮ TRỊ LIỆU TRONG BỆNH PARKINSON

Tóm tắt

Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, gây suy giảm chức năng vận động, thăng bằng, giao tiếp, nuốt và chất lượng cuộc sống. Nghiên cứu tổng quan nhằm phân tích vai trò của phục hồi chức năng, luyện tập thể lực và âm ngữ trị liệu trong quản lý toàn diện bệnh Parkinson, đồng thời gợi ý ứng dụng phù hợp trong thực hành lâm sàng. Tài liệu được tổng hợp theo phương pháp tổng quan tường thuật từ các hướng dẫn thực hành, tổng quan hệ thống, phân tích gộp và thử nghiệm lâm sàng về vật lý trị liệu, luyện tập thể lực, phục hồi dáng đi - thăng bằng, âm ngữ trị liệu, quản lý nuốt và phục hồi từ xa. Các bằng chứng hiện có ủng hộ việc triển khai phục hồi chức năng sớm, liên tục và cá thể hóa. Luyện tập hiếu khí, sức mạnh, thăng bằng, huấn luyện dáng đi, chiến lược gợi ý ngoài, liệu pháp giọng nói Lee Silverman cường độ cao (Lee Silverman voice treatment LOUD - LSVT LOUD) và phục hồi từ xa có vai trò khác nhau theo giai đoạn bệnh, triệu chứng nổi bật và điều kiện tiếp cận dịch vụ. Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, có thể ưu tiên gói can thiệp cốt lõi gồm giáo dục tự quản lý, chương trình luyện tập tại nhà, đánh giá nguy cơ té ngã, sàng lọc nói - nuốt và chuyển tuyến khi cần.