STRESS, LO ÂU VÀ TRẦM CẢM Ở NGƯỜI CHĂM SÓC CHÍNH TRẺ RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý CÓ RỐI LOẠN GIẤC NGỦ

Hoàng Đắc Thăng1, Đỗ Ngọc Hợp1, Thành Ngọc Minh2, Nguyễn Mai Hương2, Nguyễn Thị Phương Mai3,
1 Học viện Quân y
2 Bệnh viện Nhi Trung ương
3 Trường Đại Học Y Hà Nội

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát mức độ stress, lo âu, trầm cảm của người chăm sóc (NCS) chính của trẻ rối loạn tăng động giảm chú ý (attention-deficit/hyperactivity disorder - ADHD) có rối loạn giấc ngủ (RLGN); phân tích mối tương quan giữa mức độ RLGN của trẻ  và mức độ stress, lo âu và trầm cảm của NCS chính. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 264 NCS chính của trẻ ADHD có RLGN được điều trị tại Khoa Tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương từ tháng 10/2022 - 9/2023. RLGN của trẻ được đánh giá bằng CSHQ-V (Vietnamese version of Children’s Sleep Habits Questionnaire); stress, lo âu và trầm cảm của NCS chính được đánh giá bằng DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scale-21). Kết quả: Tỷ lệ stress, lo âu và trầm cảm của NCS chính lần lượt là 73,5%, 67,4% và 52,3%. Điểm CSHQ-V của trẻ có tương quan thuận với điểm stress (r = 0,693), lo âu (r = 0,764) và trầm cảm (r = 0,646) của NCS chính (p < 0,01). Kết luận: Tỷ lệ stress, lo âu và trầm cảm ở NCS chính trẻ ADHD có RLGN tương đối cao và có tương quan chặt chẽ với mức độ RLGN ở trẻ ADHD.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Washington DC. 2013.
2. Jamie Cassoff, Sabrina T Wiebe, Reut Gruber. Sleep patterns and the risk for ADHD: A review. Nature and Science of Sleep. 2012; 4:73-80. https://doi.org/ 10.2147/NSS.S31269.
3. Owens JA. The ADHD and sleep conundrum. J Dev Behav Pediatr. 2005 Aug; 26(4):312-322. DOI: 10.1097/00004703- 200508000-00011.
4. Patience MO, Irene AK, Genevieve CA, et al. Anxiety, depression, and stress in caregivers of children and adolescents with mental disorders. Ghana Med J. 2021; 55(3):173-182.
5. Tseng HW, Tsai CS, Chen YM, et al. Poor mental health in caregivers of children with ADHD. Int J Environ Res Public Health. 2021 Sep 16; 18(18):9745. DOI: 10.3390/ijerph18189745.
6. Huffman LG, Lawrence-Sidebottom D, Huberty J, et al. Sleep problems and parental stress among caregivers of children and adolescents enrolled in a digital mental health intervention. Front Child Adolesc Psychiatry. 2023 Oct 6; 2:1265095. DOI: 10.3389/frcha.2023. 1265095.
7. Chanda N, Alkon A. Use of the family adjustment and adaptation response model to understand the impact of stress in children. Int J Nurs Res Health Care. 2018; IJNHR-155. DOI: 10.29011/IJNHR-155. 100055.
8. Hung SC, Chau AKC, Lei JHC, et al. Prevalence and correlates of depression and anxiety in caregivers of children with attention-deficit/hyperactivity disorder during the fifth wave of COVID-19 and school closure in Hong Kong. Ann Gen Psychiatry. 2025 May 13; 24(1):26. DOI: 10.1186/s12991-025-00569-7.
9. Nguyễn Thị Phương Mai, Nguyễn Lan Hoa, Đào Thị Minh An, Bo Wang, Nguyễn Minh Quyết, Nguyễn Mai Hương, Thành Minh Ngọc, Nguyễn Thị Thanh Mai. Thích ứng bộ câu hỏi thói quen ngủ phiên bản Tiếng Việt ở trẻ em mắc rối loạn tăng động giảm chú ý. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2025; 191(6):492-500. https://doi.org/10.52852/tcncyh.v191i6.3506.
10. Lovibond SH, Lovibond PF. Manual for the depression anxiety stress scales (2nd ed.). Sydney: Psychology Foundation. 1995 (Available from The Psychology Foundation, Room 1005 Mathews Building, University of New South Wales, NSW 2052, Australia).