KHẢO SÁT THÀNH PHẦN LIMONOID TRONG LÁ CÂY LÁT HOA (Chukrasia tabularis A. Juss.)

Nguyễn Thị Việt Ái1,2, Phan Thị Thanh Hương3, Dương Thị Hải Yến3, Hoàng Việt Dũng4, Phan Văn Kiệm2,3, Bùi Hữu Tài2,3,
1 Học viện Khoa học và Công nghệ
2 Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương, Bộ Y tế
3 Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam
4 Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Chiết xuất được một số hợp chất nhóm limonoid từ lá cây Lát hoa (Chukrasia tabularis A. Juss. - C. tabularis) thuộc họ Meliaceae, được thu hái tại tỉnh Sơn La. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu thực nghiệm in vitro, các hợp chất được phân lập bằng các phương pháp sắc ký và tinh chế bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) bán điều chế. Cấu trúc của các hợp chất được xác định dựa trên phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân một chiều và hai chiều (1D và 2D NMR), phổ khối lượng phân giải cao (HRESIMS) kết hợp so sánh với các tài liệu đã công bố. Kết quả: 3 phragmalin limonoid orthoester đã được phân lập và xác định cấu trúc, bao gồm tabularisin N (hợp chất 1), tabulalide D (hợp chất 2) và 3,30-diisobutyryl-12-acetoxyphragmalin (hợp chất 3). Kết luận: Nghiên cứu đã bổ sung dữ liệu về thành phần hóa học của loài C. tabularis ở Việt Nam, góp phần khẳng định C. tabularis là nguồn giàu limonoid có cấu trúc đa dạng, tạo cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về hóa thực vật và đánh giá tiềm năng hoạt tính sinh học của nhóm hợp chất này.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. POWO. Plants of the World online, Royal botanic gardens Knew. https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:26709-1. Truy cập ngày 18/8/2026
2. Heng L, Zhao M, Xu R, Tao R, Wang CC, Zhang L, Bu Y, Luo J, Li Y. Phragmalin and mexicanolide limonoids with reversal of multidrug resistance from the seeds of Chukrasia tabularis A. Juss. Phytochemistry. 2021;182:e112606.
3. Antoine K, Khongsak P. Technical Reports Chukrasia: biology, cultivation and utilisation. Australian Centre for International Agricultural Research. 2000;TR049:1-32.
4. Andrade C, Ferreres F, Gomes NGM, Gil-Izquierdo A, Duangsrisai S, Pereira DM, Andrade PB, Valentao P. Valorisation of the industrial waste of Chukrasia tabularis A.Juss: characterization of the leaves phenolic constituents and antidiabetic-like effects. Ind Crops Prod. 2022;185:e115100.
5. Dai S, Wu Y, Xin X, An F. Phragmalin-type limonoids from the fruits of Chukrasia tabularis and their anti-inflammatory activity. Molecules. 2023;28:e5136.
6. Kaur R, Arora S. Phytochemical and pharmacological review of Chukrasia tabularis A. Juss. Int J Med Plants Res. 2025;14(6):1-21.
7. Hieu TT, Thuy PT, Duc DX. Isolation and bioactivities of limonoids from Meliaceae family: a review. Curr Org Chem. 2022;26(14):1359-430.
8. Nakatania M, Abdelgaleil SAM, Saad MMG, Huang RC, Doed M, Iwagawa T. Phragmalin limonoids from Chukrasia tabularis. Phytochemistry. 2004;65(20): 2833-41.
9. Zhang CR, Yang SP, Chen XQ, Wu Y, Zhen XC, Yue JM. Limonoids from the twigs and leaves of Chukrasia tabularis. Helv Chim Acta. 2008;91(12):2338-80.
10. Narender T, Khaliq T. 13C NMR spectroscopy of D and B, D-ring seco-limonoids of Meliaceae family. Nat Prod Res. 2008;22(9):763-800.