BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ MỘT SỐ CYTOKINE HUYẾT TƯƠNG TRƯỚC VÀ SAU ĐIỀU TRỊ LAO TIỀM ẨN Ở BỆNH NHÂN LỌC MÁU CHU KỲ

Nguyễn Thanh Tùng1, , Tạ Bá Thắng1, Phạm Quốc Toản1, Nguyễn Ngọc Tuấn2, Phùng Thế Hải2, Nguyễn Hoàng Cường1, Phan Bá Nghĩa1
1 Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y
2 Bộ môn Miễn dịch, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá sự biến đổi nồng độ các cytokine huyết tương (IFN-γ, TNF-α, IL-6, CXCL-10) ở bệnh nhân (BN) bệnh thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ (LMCK) có lao tiềm ẩn (LTA) trước và sau 3 tháng điều trị. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, theo dõi dọc được tiến hành trên 33 BN bệnh thận mạn giai đoạn cuối LMCK có LTA điều trị tại Bệnh viện Quân y 103 từ tháng 8/2023 - 12/2025. Các cytokine huyết tương được định lượng bằng phương pháp ELISA trước và sau điều trị LTA. BN LTA được điều trị theo phác đồ 3RH và được đánh giá lại sau 3 tháng. Kết quả: Sau 3 tháng điều trị LTA, nồng độ TNF-α và IL-6 có xu hướng giảm so với trước điều trị (lần lượt từ 23,10 xuống 20,80 pg/mL và từ 3,20 xuống 1,41 pg/mL), sự khác biệt chưa có ý nghĩa thống kê (p > 0,05). Nồng độ IFN-γ và CXCL-10 ít thay đổi sau điều trị. Ở nhóm BN có chuyển đổi QuantiFERON-TB (QFT) từ dương tính sang âm tính, nồng độ TNF-α giảm có ý nghĩa thống kê sau điều trị (từ 18,40 xuống 4,69 pg/mL; p = 0,027). Kết luận: Sau 3 tháng điều trị LTA ở BN LMCK, nồng độ các cytokine (IFN-γ, TNF-α, IL-6, CXCL-10) không thay đổi có ý nghĩa thống kê và nồng độ TNF-α ở nhóm BN có chuyển đổi QFT âm tính giảm có ý nghĩa thống kê.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Ogawa Y, Harada M, Hashimoto K, et al. Prevalence of latent tuberculosis infection and its risk factors in Japanese hemodialysis patients. Clinical Experimental Nephrology. 2021; 25(11):1255-1265.
2. World Health Organization. Global tuberculosis report 2025. Geneva: World Health Organization. 2025.
3. Xu F, Ni M, Qu S, et al. Molecular markers of tuberculosis and their clinical relevance: A systematic review and meta-analysis. Annals of Palliative Medicine. 2022; 11(2):53243-53543.
4. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney Int. 2024; 105(4 Suppl):S1-S350.
5. Marks GB, Nhung NV, Nguyen T, et al. Prevalence of latent tuberculous infection among adults in the general population of Ca Mau, Viet Nam. The International Journal of Tuberculosis Lung Disease. 2018; 22(3):246-251.
6. Zhou G, Guo X, Cai S, et al. Diabetes mellitus and latent tuberculosis infection: an updated meta-analysis and systematic review. BMC Infectious Diseases. 2023; 23(1):770.
7. Chen J, Hubbard A, Bagley L, et al. Prevalence of latent tuberculosis infection among persons with chronic hepatitis B virus infection: A systematic review and meta-analysis. Digestive Diseases Sciences. 2022; 67(6):2646-2654.
8. Clifford V, Tebruegge M, Zufferey C, et al. Mycobacteria-specific cytokine responses as correlates of treatment response in active and latent tuberculosis. Journal of Infection. 2017; 75(2):132-145.
9. Kireev FD, Lopatnikova JA, Alshevskaya AA, et al. Role of tumor necrosis factor in tuberculosis. Biomolecules. 2025; 15(5):709.
10. Cao X, Xin H, Zhang H, et al. The association between mycobacteria-specific antigen-induced cytokines and host response to latent tuberculosis infection treatment in a Chinese population. Frontiers in Microbiology. 2021; 12:716900.