ĐÁNH GIÁ MỐI LIÊN QUAN GIỮA CHỈ SỐ TƯƠNG HỢP THẤT PHẢI - ĐỘNG MẠCH PHỔI VỚI MỘT SỐ THÔNG SỐ SIÊU ÂM TIM Ở BỆNH NHÂN HẸP VAN HAI LÁ

Phạm Vũ Thu Hà1, Nguyễn Thế Kiên1, Vũ Đức Thắng1,
1 Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát mối liên quan giữa chỉ số tương hợp thất phải - động mạch phổi (right ventricular-pulmonary arterial coupling - RVPAC) với một số thông số siêu âm tim cơ bản ở bệnh nhân (BN) hẹp van hai lá (VHL). Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu kết hợp tiến cứu, mô tả cắt ngang, có đối chứng trên 100 đối tượng nghiên cứu tại Bệnh viện Quân y 103 từ tháng 10/2022 - 12/2025, được chia thành 2 nhóm: Nhóm nghiên cứu gồm 58 BN được chẩn đoán hẹp VHL  có chỉ định phẫu thuật; nhóm đối chứng gồm 42 đối tượng đi kiểm tra sức khoẻ định kỳ, không có bệnh lý tim mạch. Kết quả: RVPAC ở nhóm hẹp VHL (0,44 ± 0,20mm/mmHg) thấp hơn có ý nghĩa so với nhóm chứng (0,56 ± 0,19mm/mmHg); p < 0,01. Nhóm RVPAC < 0,55 mm/mmHg có đường kính nhĩ trái (left atrial diameter - LAD) và áp lực động mạch phổi thì tâm thu (pulmonary artery systolic pressure - PASP) cao hơn có ý nghĩa so với nhóm RVPAC ≥ 0,55 mm/mmHg. Nhóm LAD ≥ 55mm có RVPAC thấp hơn có ý nghĩa so với nhóm LAD < 55mm (0,36 ± 0,13 với 0,48 ± 0,22mm/mmHg, p < 0,05). Chưa nhận thấy sự khác biệt về RVPAC giữa các nhóm phân loại theo đường kính thất trái thì tâm trương (diastolic diameter - Dd): Dd ≥ 50mm với Dd < 50mm và phân suất tống máu thất trái (ejection fraction - EF): EF ≥ 50% với EF < 50% (p > 0,05). Kết luận: RVPAC ở nhóm hẹp VHL thấp hơn có ý nghĩa so với nhóm đối chứng. RVPAC có liên quan đến một số thông số siêu âm tim như LAD và PASP. Chưa nhận thấy mối liên quan giữa RVPAC với Dd và EF ở BN hẹp VHL.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Tello K, Wan J, Dalmer A, et al. Validation of the tricuspid annular plane systolic excursion/systolic pulmonary artery pressure ratio for the assessment of right ventricular-arterial coupling in severe pulmonary hypertension. Circ Cardiovasc Imaging. 2019; 12:e009047.
2. Guazzi M, Bandera F, Pelissero G, et al. Tricuspid annular plane systolic excursion and pulmonary arterial systolic pressure relationship in heart failure: An index of right ventricular contractile function and prognosis. Am J Physiol Heart Circ Physiol. 2013; 305:H1373-81, .
3. Wang X, Chen A, Yang L, et al. Evaluation methods and progress of right ventricular-pulmonary artery coupling. Advanced Ultrasound in Diagnosis and Therapy. 2024; 8(4):205-216.
4. Vonk Noordegraaf A, Westerhof BE, Westerhof N. The relationship between the right ventricle and its load in pulmonary hypertension. J Am Coll Cardiol 2017; 69:236-243
5. Li Y, Cai Y, Zhang X, et al. The impact of baseline right ventricular-pulmonary artery coupling on the short-term outcome after valve replacement surgery for rheumatic mitral stenosis. Quant Imaging Med Surg. 2025; 15(12):12006-12017.
6. Mukherjee M, Rudski LG, Addetia K, et al. Guidelines for the echocardiographic assessment of the right heart in adults and special considerations in pulmonary hypertension: Recommendations from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. 2025; 38:141-186.
7. Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V, et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults: An update from the American Society of Echocardiography and the European Association of Cardiovascular Imaging. Eur Heart J Cardiovasc Imaging. 2015; 16(3):233-271.
8. Lê Quang Anh, Đỗ Văn Chiến, Phạm Vũ Thu Hà và cộng sự. Nghiên cứu chỉ số tương hợp thất phải - động mạch phổi bằng siêu âm tim ở bệnh nhân hở van 2 lá. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024; 543(2):272-275.
9. Dou LZ, Li SS, Wang S, et al. Prognostic value of non-invasive right ventricle-pulmonary artery coupling in patients with pulmonary hypertension associated with left heart disease. J Cardiothorac Surg. 2025; 20:185.
10. Nochioka K, Querejeta Roca G, Claggett B, et al. Right ventricular function, right ventricular-pulmonary artery coupling, and heart failure risk in 4 US Communities: The Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) study. JAMA Cardiol. 2018; 3:939-948.