HIỆU QUẢ CỦA THÔNG KHÍ NẰM SẤP TRONG CẢI THIỆN OXY HÓA MÁU VÀ THANH THẢI CO₂ Ở BỆNH NHÂN BỎNG NẶNG CÓ HỘI CHỨNG SUY HÔ HẤP CẤP TIẾN TRIỂN

Lê Quang Thảo1,2, , Nguyễn Như Lâm1,2, Trần Đình Hùng1,2
1 Bộ môn Bỏng và Y học Thảm họa, Học viện Quân y
2 Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của thông khí nằm sấp (TKNS) trong cải thiện oxy hóa máu và thanh thải CO₂ ở bệnh nhân (BN) bỏng nặng có hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (acute respiratory distress syndrome - ARDS). Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả, theo dõi dọc trên 48 BN bỏng người lớn mắc ARDS được TKNS, điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác từ tháng 01/2023 - 12/2025. Các thời điểm nghiên cứu: Trước TKNS (T0), sau 1 giờ (T1), 6 giờ (T6), 12 giờ (T12) và 16 giờ (T16). Kết quả: Tỷ số PaO₂/FiO₂ tăng có ý nghĩa ngay tại T1 so với T0 (133,9 ± 2,1 so với 128,0 ± 2,1mmHg; p = 0,0003) và tăng cao nhất tại T16 (159,6 ± 2,1mmHg). Chỉ số OI (oxygenation index) giảm dần và giảm có ý nghĩa ngay tại T1 so với T(17,10 ± 0,43 xuống 16,45 ± 0,43; p = 0,0365) và thấp nhất tại T16 (14,66 ± 0,43). Đối với sự thay đổi áp lực riêng phần CO₂ trong máu động mạch (PaCO₂), trung bình toàn bộ mẫu không thay đổi có ý nghĩa theo thời gian (p > 0,05). Tuy nhiên, ở nhóm BN có bỏng hô hấp (BHH), PaCO₂ giảm dần và giảm có ý nghĩa tại T16 so với T0 (47,67 ± 0,66 so với 48,55 ± 0,66mmHg; p = 0,03). Kết luận: TKNS có hiệu quả cải thiện oxy hoá máu và thanh thải CO₂ ở BN bỏng nặng mắc ARDS, đặc biệt ở nhóm có BHH. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Belenkiy SM, Buel AR, Cannon JW, et al. Acute respiratory distress syndrome in wartime military burns: Application of the Berlin criteria. Journal of Trauma. 2014; 76(3):821-827.
2. Grasselli G, Calfee CS, Camporota L, et al. ESICM guidelines on acute respiratory distress syndrome: Definition, phenotyping and respiratory support strategies. Intensive Care Medicine. 2023; 49(7):727-759.
3. Chinese Burn Association. National expert consensus on prone position therapy in adult burn patients. Chinese Journal of Burns. 2022; 38(7):601-609.
4. Đỗ Minh Dương. Nghiên cứu sự thay đổi oxy hóa máu và cơ học phổi trong thông khí nhân tạo tư thế nằm sấp trên bệnh nhân suy hô hấp cấp tiến triển. Luận án tiến sỹ y học. Hà Nội, Việt Nam: Đại học Y Hà Nội. 2017.
5. Guérin C, Reignier J, Richard J-C, et al. Prone positioning in severe acute respiratory distress syndrome. New England Journal of Medicine. 2013; 368(23):2159-2168.
6. Guérin C, Albert RK, Beitler J, et al. Prone position in ARDS patients: Why, when, how and for whom. Intensive Care Medicine. 2020; 46(12):2385-2396.
7. Baka M, Bagka D, Tsolaki V, et al. Hemodynamic and respiratory changes following prone position in acute respiratory distress syndrome patients: A clinical study. Journal of Clinical Medicine. 2023; 12(3):760.
8. Hale DF, Cannon JW, Batchinsky AI, et al. Prone positioning improves oxygenation in adult burn patients with severe acute respiratory distress syndrome. Journal of Trauma. 2012; 72(6):1634-1639.
9. Franck CL, Daoud EG. Effects of the prone position on gas exchange and ventilatory mechanics and their correlations with mechanical power in burn patients with ARDS. Collections. 2025; 6(1).
10. Rollinson TC, McDonald LA, Rose J, et al. Magnitude and time to peak oxygenation effect of prone positioning in ventilated adults with COVID‐19 related acute hypoxemic respiratory failure. Acta Anaesthesiologica Scandinavica. 2024; 68(3):361-371.