KHẢO SÁT MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU SUẤT CHIẾT BERBERIN CLORID TỪ BÀI THUỐC HOÀNG LIÊN GIẢI ĐỘC THANG

Chu Anh Tuấn1, Nguyễn Trọng Điệp2, Phạm Đức Thịnh2, Trần Thị Phương Thảo2, Đoàn Chí Thanh1, Lương Quang Anh1,2,  
1 Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác, Học viện Quân y
2 Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết berberin clorid (BCR) từ bài thuốc Hoàng liên giải độc thang (HLGĐT), làm cơ sở xây dựng quy trình bào chế cao lỏng. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu thực nghiệm in vitro, ảnh hưởng của phương pháp chiết, kích thước tiểu phân dược liệu, dung môi, tỷ lệ dược liệu/dung môi (DL/DM), thời gian và số lần chiết được khảo sát. Kết quả: Hàm lượng BCR trong bài thuốc là 23,90 ± 0,40 mg/g. Hiệu suất chiết bằng siêu âm ở 60°C và hồi lưu lần lượt là 41,61% và 39,09%; hồi lưu được chọn do phù hợp hơn khi nâng quy mô. Bột nửa thô làm tăng hiệu suất từ 24,80% lên 39,09%. Acid hóa ethanol 90% bằng HCl 1% làm tăng hiệu suất từ 39,09% lên 82,33%; ethanol 70% chứa HCl 1% cho hiệu suất cao nhất (88,49%). Tỷ lệ DL/DM 1:10 đạt 88,49%; tăng đến 1:20 đạt 91,17%. Hiệu suất ở 30 và 60 phút lần lượt là 88,49% và 89,26%. Lần chiết thứ nhất đạt 88,31%; lần thứ hai và thứ ba thu thêm 4,55% và 2,13%. Kết luận: Điều kiện chiết phù hợp ở quy mô phòng thí nghiệm gồm bột nửa thô, chiết hồi lưu một lần trong 30 phút bằng ethanol 70% chứa HCl 1%, tỷ lệ DL/DM là 1g/10mL.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Qi Y, Zhang Q, Zhu H. Huang-Lian Jie-Du decoction: a review on phytochemical, pharmacological and pharmacokinetic investigations. Chin Med. 2019;14:57. doi:10.1186/s13020-019-0277-2
2. Zhang QW, Lin LG, Ye WC. Techniques for extraction and isolation of natural products: a comprehensive review. Chin Med. 2018;13:20. doi:10.1186/s13020-018-0177-x
3. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Tập 2. Nhà xuất bản Y học. 2017.
4. International Council for Harmonisation. ICH harmonised guideline Q2(R2): validation of analytical procedures. Adopted November 1, 2023.
5. Teng H, Choi YH. Optimization of ultrasonic-assisted extraction of bioactive alkaloid compounds from Rhizoma Coptidis (Coptis chinensis Franch.) using response surface methodology. Food Chem. 2014;142:299-305. doi:10.1016/j.foodchem. 2013.06.136
6. Teng H, Choi YH. Optimization of extraction of bioactive alkaloids and antioxidants from rhizome Coptidis (Coptis chinensis Franch.) using response surface methodology. Food Sci Biotechnol. 2012;21:799-806. doi:10.1007/s10068-012-0103-4
7. Chen JH, Wang FM, Liu J, et al. Analysis of alkaloids in Coptis chinensis Franch by accelerated solvent extraction combined with ultra-performance liquid chromatography with photodiode array and tandem mass spectrometry detections. Anal Chim Acta. 2008;613(2):184-95. doi:10.1016/j.aca.2008.02.060