NGHIÊN CỨU ĐA HÌNH RS1800566 GENE NQO1 VÀ BIỂU HIỆN GENE ASCL1 Ở BỆNH NHÂN NHIỄM ĐỘC TRINITROTOLUEN NGHỀ NGHIỆP

Nguyễn Hoàng Hiệp1, , Nguyễn Văn Bằng1, Triệu Tiến Sang2, Trần Văn Khoa2, Nguyễn Văn Phong2
1 Bộ môn - Trung tâm Nội Dã chiến, Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y
2 Bộ môn Sinh học và Di truyền y học, Học viện Quân y

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát đa hình rs1800566 gene NQO1 (NAD(P)H quinone dehydrogenase 1)và đánh giá mức độ biểu hiện gene ASCL1 ở bệnh nhân (BN) nhiễm độc trinitrotoluen (TNT) nghề nghiệp. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu bệnh - chứng và mô tả trên 200 công nhân tiếp xúc với TNT nghề nghiệp, gồm 100 BN nhiễm độc TNT và 100 đối chứng không nhiễm độc trong thời gian từ tháng 12/2023 - 12/2025. Đa hình rs1800566 gene NQO1 được xác định bằng kỹ thuật PCR-RFLP; biểu hiện gene ASCL1 được định lượng tương đối bằng qRT-PCR. Kết quả:Tần suất kiểu gene AA/AG/GG ở nhóm bệnh lần lượt là 15%, 46% và 39% so với 25%, 53% và 22% ở nhóm chứng. Tần suất alen A/G ở nhóm bệnh là 76/124 và ở nhóm chứng là 103/97. Kiểu gene GG gặp nhiều hơn ở nhóm bệnh (p < 0,05), liên quan với nguy cơ nhiễm độc TNT cao hơn so với kiểu gene AA (OR = 2,95; p < 0,01), và alen G liên quan với nguy cơ nhiễm độc TNT cao hơn so với alen A (OR = 1,73; p < 0,01). Mức độ biểu hiện gene ASCL1 ở nhóm bệnh thấp hơn so với nhóm chứng, với trung vị lần lượt là 0,44 và 0,93 (p < 0,001). Kết luận: Đa hình rs1800566 gene NQO1, đặc biệt kiểu gene GG và alen G, có liên quan với nguy cơ nhiễm độc TNT nghề nghiệp. Biểu hiện gene ASCL1 giảm rõ rệt ở BN nhiễm độc TNT so với nhóm chứng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Adomako-Bonsu AG, Jacobsen J and Maser E. Metabolic activation of 2,4,6-trinitrotoluene; a case for ROS-induced cell damage. Redox Biology. 2024; 72: 103082.
2. NQO1 NAD(P)H quinone dehydrogenase 1, NCBI, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ gene/1728.
3. Ross D, and Siegel D. The diverse functionality of NQO1 and its roles in redox control. Redox Biology. 2021; 41:101950.
4. Solta A, Ernhofer B, Boettiger K, et al. Unveiling the powerhouse: ASCL1-driven small cell lung cancer is characterized by higher numbers of mitochondria and enhanced oxidative phosphorylation. Cancer Metab. 2025; 13(1):16.
5. Bộ Y tế. Thông tư số 15/2016/TT-BYT "Quy định về bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội”. 2016.
6. Agúndez JA, García-Martín E, Martínez C, et al. NQO1 gene rs1800566 variant is not associated with risk for multiple sclerosis. BMC Neurol. 2014; 14:87.
7. Fan Y, Hu D, Feng B, et al. The NQO1 C609T polymorphism and hepatocellular carcinoma risk. Tumor Biology. 2014; 35(8):7343-7350.
8. Peng Q, Lu Y, Lao X, et al. The NQO1 Pro187Ser polymorphism and breast cancer susceptibility: Evidence from an updated meta-analysis. Diagn Pathol. 2014; 9:100
9. Nebert DW, Roe AL, Vandale SE, et al. NAD(P)H: Quinone oxidoreductase (NQO1) polymorphism, exposure to benzene, and predisposition to disease: A HuGE review. Genetics in Medicine. 2002; 4(2):62-70.
10. Liu JT and Bain LJ. Arsenic inhibits hedgehog signaling during P19 cell differentiation. Toxicol Appl Pharmacol. 2014; 281(3):243-253.