ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN PHẢN VỆ QUANH PHẪU THUẬT

Ngô Đình Trung1, , Hồ Nam1, Lưu Xuân Huân1
1 Khoa Hồi sức Ngoại khoa và Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị của bệnh nhân (BN) phản vệ (PV) quanh phẫu thuật (PT). Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu, mô tả trên 64 BN được chẩn đoán PV trong thời gian từ tháng 01/2020 - 6/2025 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (TWQĐ 108). Thu thập thông tin nhân khẩu học, thời điểm xuất hiện, nguyên nhân nghi ngờ, biểu hiện lâm sàng, xét nghiệm, điểm SOFA, biện pháp xử trí và kết cục. Phân tích mô tả và đánh giá khả năng tiên đoán tử vong bằng đường cong ROC. Kết quả: Tuổi trung bình là 57,4 ± 6,6; BN nam chiếm 60,9%. PV chủ yếu xảy ra trong mổ (45,3%) và khi khởi mê (41,2%). PV độ III chiếm 75%, độ IV chiếm 12,5%. Nguyên nhân thường gặp nhất là do kháng sinh (51,6%) và thuốc giãn cơ (31,3%). Biểu hiện tim mạch và hô hấp là phổ biến nhất, chiếm lần lượt 85,9% và 76,6%. Tỷ lệ tử vong là 3,13% (2/64), cả hai trường hợp đều PV ở độ IV. Nồng đô lactate và điểm SOFA là các chỉ số tiên đoán tử vong mạnh nhất (AUC lactate = 0,937, p = 0,004; AUC SOFA = 0,888, p = 0,010). Kết luận: PV quanh PT thường liên quan đến kháng sinh và thuốc giãn cơ, xuất hiện chủ yếu khi khởi mê hoặc trong mổ. Tăng nồng độ lactate và điểm SOFA ban đầu liên quan chặt chẽ đến tiên lượng xấu. Phát hiện sớm, sử dụng adrenaline kịp thời, bù dịch và theo dõi nồng độ lactate, điểm SOFA được khuyến cáo.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Mertes PM, Laxenaire MC, Alla F. Anaphylactic and anaphylactoid reactions occurring during anesthesia in France in 1999-2000. Anesthesiology. 2003; 99(3):536-545.
2. Admass BA, Hassen AE, Agegnehu AF, Temesgen MM, Gebeyehu NA, Ferede YA, et al. Management of perioperative anaphylaxis: Systematic review. International Journal of Surgery Open. 2023; 52:100595.
3. Guerci P, Tacquard C, Chenard L, Millard D, Soufir L, Malinovsky JM, et al. Epidemiology and outcome of patients admitted to intensive care after anaphylaxis in France: A retrospective multicentre study. Br J Anaesth. 2020; 125(6):1025-1033.
4. Tacquard C, Serrier J, Viville S, Chiriac AM, Franchina S, Gouel-Cheron A, et al. Epidemiology of perioperative anaphylaxis in France in 2017-2018: The 11th GERAP survey. Br J Anaesth. 2024; 132(6):1230-1237.
5. Gibbs NM, Sadleir PH, Clarke RC, Platt PR. Survival from perioperative anaphylaxis in Western Australia 2000-2009. Br J Anaesth. 2013; 111(4):589-593.
6. Au EYL, Lau CS, Lam K, Chan E. Perioperative anaphylaxis and investigations: A local study in Hong Kong. Singapore Med J. 2020; 61(4):200-205.
7. Takazawa T, Horiuchi T, Nagumo K, Sugiyama Y, Akune T, Amano Y, et al. The Japanese epidemiologic study for perioperative anaphylaxis, a prospective nationwide study: Allergen exposure, epidemiology, and diagnosis of anaphylaxis during general anaesthesia. Br J Anaesth. 2023; 131(1):159-169.
8. Singh SP. Distributive shock in cardiac intensive care unit patients. Indian Heart Journal. 2025.
9. Liu Z, Meng Z, Li Y, Zhao J, Wu S, Gou S, et al. Prognostic accuracy of the serum lactate level, the SOFA score and the qSOFA score for mortality among adults with Sepsis. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine. 2019; 27(1):51.